ضمانت

قانون اساسی به دلیل آن که تنظیم کننده ی روابط سیاسی حاکمان و مردم است و قدرت سیاسی به طور عمده در دست حاکمان است، طبیعتاً از قدرت اجرایی بی طرفی که عادلانه هر گونه نقضی نسبت به آن را پاسخی قاطع دهد، بی بهره است. بدین سان است که پرسش از ضمانت اجرای قانون اساسی، رخ می نماید. ممکن است به جای اصـطلاح «ضمانت اجرا» عنوان «نظارت بر اجرای قانون اساسی» «مسئولیت اجرای قانون اساسی» و ... نیز به کار رود که همگی حاکی از معنای واحدی است؛ یعنی نیروی الزام کننده ای که نیروهای جامعه را وادار به پذیرش اجرای قانون اساسی می کند. کتابچه ی «قانون اساسی و ضمانت های اجرای آن» که از سوی مرکز مطالعات و پژوهش های فرهنگی حوزه ی علمیه انتشار یافته، در مقام پاسخ گویی به این پرسش است که آیا قانون اساسی ضمانت اجرا دارد؟ ضمانت های اجرای آن در هر یک از اجزا و فصول و اصول آن چیست؟ ضامن اجرای قانون اساسی در کلیت آن کیست؟ نقش رییس جمهوری در ضمانت اجرا چگونه است؟ و رابطه ی اصل 113 و تفکیک قوا، نقش قوه ی قضاییه، قوه ی مقننه و رهبری در ضمانت اجرا، بخشی از سؤالاتی را تشکیل می دهد که این مجموعه پاسخ گویی به آن ها را در بر دارد. این کتابچه که در 70 صفحه تدوین گشته، حاصل گفت و گویی با دانشمند فرهیخته، حجت الاسلام والمسلمین عباس کعبی، استاد محترم حوزه و دانشگاه است که در دو گفتار نظم و نسق یافته است. گفتار اول، بر محور کلیاتی درباره ی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نظیر تعریف قانون اساسی از نظر حقوق و شریعت اسلامی، شیوه های پیدایش قوانین اساسی، شیوه ی تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی، شکلی یا ماهوی بودن قانون اساسی جمهوری اسلامی، اصول برتر این قانون و ... شکل گرفته است.

در گفتار دوم، ضمانت های اجرای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به طور مجزا مطرح و مورد بررسی قرار گرفته است. در این گفتار، رهبری، شورای نگهبان، قوه ی قضاییه، مجلس شورای اسلامی، قوه ی مجریه، اصل تفکیک قوا، رشد آگاهی های عمومی و.... از جمله ی ضمانت های اجرا شمرده شده و در ذیل عنوان قوه ی مجریه اصل 113 قانون اساسی به طور مبسوط تر و جامع تر مورد توجه قرار گرفته است.

ضمن این که مطالعه ی این اثر را به اهل علم و فرهنگ خصوصاً اندیشه ی حقوقی و سیاسی پیشنهاد می کنیم، صادقانه معترفیم از آن جا که این اثر گامی نخستین در این راستا است، می تواند با ارشادها و نقد و نظرهای بزرگان اندیشه و فرهیخته گان جامعه ی اسلامی، سنگ بنای کارهای بهتر قرار گیرد.

www.ضمانت.com